|
Jan Baptist |
|
|
De
oude man die niet meer verder wil, weg wil uit het
verzorgingstehuis, wat niet
lukt en daarom besluit uit het leven te stappen en naar zijn
overleden vrouw te
gaan. De dochter die niet wil accepteren dat haar vader dement
is en denkt dat
hij met een goede verzorging nog een aantal jaren gelukkig kan
leven. De zoon en
zijn gezin die de vader niet meer kunnen verzorgen en de
verzorging aan het
tehuis overlaten. Het tehuis dat zijn best doet maar niet meer
kan dan wat ze
doet: oppassen dat de patiënt niet wegloopt en zichzelf en
anderen geen schade
berokkent. Een verhaal over oud en hulpbehoevend worden en hoe
daarmee om te
gaan. Vanuit
verschillende vertelposities beschrijft Kirsten Thorup in de
roman Niemandsland
(2003) het verhaal van een oude, dementerende man
die voor zijn eigen
bestwil en omdat de kinderen hem niet meer kunnen verzorgen,
in een
verzorgingstehuis wordt geplaatst. Ze creëert verschillende
invalshoeken voor
het verhaal, vanuit de oude man, vanuit de dochter, vanuit de
zoon en ook vanuit
de verteller. Waarbij de verschillende vertelposities en de
vorm van de
vertelling (lyrisch vertellend, beschrijvend, in dialoogvorm)
elkaar afwisselen. Carl
Sørensen is door zijn zoon en schoondochter in een
verzorgingstehuis geplaatst,
omdat ze de verzorging niet meer aankunnen. Zijn vrouw is
zeven maanden geleden
overleden en hij is in die tijd hard achteruit gegaan,
beginnen te dementeren en
afasie. Nu zit hij zeer tegen zijn zin in het
verzorgingstehuis. Hij wil weg,
naar huis. Hij wil naar het graf van zijn vrouw, er moeten
bloemen gelegd
worden, maar het tehuis laat hem niet naar buiten, bang dat
hij weg zal lopen en
in verwarde toestand rond gaat zwerven. Hij
is kwaad op het personeel, op het tehuis. Hij scheldt en
vloekt wat hij anders
nooit doet en zijn beide kinderen altijd heeft verboden. Zijn
gedachten zijn nog
helder, maar door zijn afasie kan hij zich niet meer
uitdrukken en zegt hij de
verkeerde woorden. Hij
weigert om te gaan met de andere bewoners van het tehuis, ligt
gekleed in bed.
Hij heeft een dochter en een zoon, de dochter (de vijftig net
gepasseerd) is
acht jaar ouder dan de zoon. Zijn zoon heeft zijn winkel in
landbouwartikelen
overgenomen, is getrouwd, twee kinderen. Zijn dochter werkt
freelance in de
reclame en heeft een zoon van begin twintig, die zich heeft
aangesloten bij
Scientology en nu niets meer met zijn moeder te maken wil
hebben, haar het
gebrek aan gezinsleven verwijt, haar altijd afwezig zijn,
gebrek aan warmte en
aandacht in een eenouder gezin. De
dochter die jarenlang nauwelijks contact heeft gehad met haar
familie, is het
oneens met haar broer over de opname van hun vader in het
verpleegtehuis. Zij
vindt dat vader zich in zijn eigen omgeving en met hulp en
ondersteuning beter
kan redden dan op deze vreemde plek. Ze is bereid die
verzorging op zich te
nemen. Het hoofd van de verpleging legt haar uit in welke
conditie haar vader
zich bevindt. Als ze hem ziet, schrikt ze. Ze probeert contact
te leggen, maar
hij herkent haar niet. Ze besluit kerst samen met haar vader
te vieren. Als ze
alleen met hem is, vertelt haar vader in gebroken zinnen dat
haar moeder niet
haar moeder is, maar dat de jongere zus van haar moeder haar
moeder is. De tante
waarmee ze altijd zo goed kon opschieten en die maar zestien
jaar ouder was dan
zij, blijkt haar moeder te zijn, ze wil het niet geloven. Carl
Sørensen heeft altijd van zijn vrijheid gehouden. ’s Middags
liet hij de
winkel over aan zijn vrouw en trok erop uit, de natuur in. Nu
zit hij vast in
het verzorgingstehuis. Carl besluit op te houden met eten en
drinken. Hij wil
naar zijn vrouw. Na zeven dagen komt er een arts. Er wordt
besloten hem in het
verzorgingstehuis te laten en niet over te brengen naar het
ziekenhuis. Men gunt
hem een humane dood. Hij is 94. Ingenmandsland,
in 2003 uitgegeven door Gyldendal, werd door Kor de Vries uit
het Deens in het
Nederlands vertaald en in 2007 uitgegeven door Cossee onder de
titel
Niemandsland. ©
Jan Baptist, november 2008
|
|
|
U kunt een e-mailbericht met vragen of opmerkingen over deze
website verzenden aan
baptist@janbaptist.nl.
|
|
|
|
|